NADİR VE ZOR VAKALAR

Kontraktür

Yanık, Travma ve Skar Sonrası Hareket Kısıtlılığı

Skar dokusunun kısalmasına bağlı hareket kaybı; etkilenen eklem, kontraktürün derinliği, mevcut sağlıklı doku ve fonksiyonel ihtiyaçlar birlikte değerlendirilerek rekonstrüktif cerrahi açısından ele alınır.

Cerrahi Yaklaşım Randevu Bilgisi

← Nadir ve Zor Vakalar

BU SAYFADA

Skar Kontraktürü

Yanık ve travma sonrası skar dokusunun hareket üzerindeki etkisi.

Kontraktür Gevşetme

Kısalmış skar ve dokuların serbestleştirilmesi.

Doku Rekonstrüksiyonu

Greft ve flep gibi yöntemlerle oluşan doku eksikliğinin kapatılması.

GENEL BAKIŞ

Kontraktür Nedir?

Kontraktür, cilt ve yumuşak dokuların kısalması sonucunda bir eklemin normal hareket açıklığının azalmasıdır.

Özellikle yanık sonrasında oluşan yoğun skar dokusu zaman içinde kısalarak eklem hareketlerini sınırlayabilir.

Kontraktür yalnızca estetik bir skar problemi değildir. El kullanımı, yürüme, boyun hareketleri veya günlük yaşam aktivitelerinde belirgin fonksiyon kaybına yol açabilir.

Görülebilecek Bulgular

Eklem hareketlerinde azalma veya sabit pozisyonda kalma
Skar dokusunda gerginlik ve kısalma
Kol, el, boyun veya diğer bölgelerde hareket kısıtlılığı
Parmakların tam açılamaması veya kapanamaması
Ciltte çekilme ve çevre dokularda şekil değişikliği
Günlük yaşam aktivitelerinde fonksiyon kaybı
Skar dokusuna bağlı ağrı veya gerginlik hissi

OLUŞUM

Skar Kontraktürü Nasıl Gelişir?

Yara iyileşmesi sırasında skar dokusu olgunlaşırken büzülme ve kısalma gösterebilir.

Skarın bir eklemi çaprazlaması durumunda bu kısalma eklemin hareketini giderek sınırlayabilir.

Derin yanıklar, uzun iyileşme süreleri, hipertrofik skar oluşumu ve yetersiz hareket rehabilitasyonu kontraktür gelişme riskini artırabilir.

Kontraktürün önlenmesi ve tedavisi yalnızca cerrahiyle sınırlı değildir. Pozisyonlama, splint, hareket egzersizleri ve skar yönetimi sürecin önemli parçaları olabilir.

ANATOMİK BÖLGELER

Kontraktür Hangi Bölgelerde Görülebilir?

Fonksiyonel etkilenme, kontraktürün bulunduğu anatomik bölgeye göre değişir.

EL VE ÜST EKSTREMİTE

El, Parmak ve Dirsek

Kavrama, parmak hareketleri ve kolun günlük kullanımını etkileyebilir.

BOYUN

Boyun Kontraktürü

Başın geriye, öne veya yana hareketlerini sınırlayabilir ve alt yüz konturunu etkileyebilir.

ALT EKSTREMİTE

Diz ve Ayak Bileği

Eklem hareketi, yürüme ve ayakta durma fonksiyonlarını etkileyebilir.

MUAYENE VE PLANLAMA

Cerrahi Öncesinde Neler Değerlendirilir?

Rekonstrüksiyon planı kontraktürün yeri, şiddeti ve fonksiyonel etkisine göre oluşturulur.

Kontraktürün Yeri

El, parmak, dirsek, omuz, boyun veya başka bir anatomik bölgede gelişen kontraktürlerin fonksiyonel etkileri birbirinden farklıdır.

Hareket Kaybı

Eklem hareket açıklığı, aktif ve pasif hareketler ve kontraktürün günlük yaşam üzerindeki etkisi değerlendirilir.

Skarın Derinliği

Kontraktürün yalnızca cilt düzeyinde mi olduğu yoksa tendon, kas, eklem kapsülü veya daha derin dokuları da etkileyip etkilemediği incelenir.

Mevcut Sağlıklı Doku

Kontraktür serbestleştirildikten sonra oluşacak doku eksikliğinin kapatılması için çevrede kullanılabilecek sağlıklı cilt ve yumuşak dokular değerlendirilir.

Önceki Ameliyatlar

Daha önce uygulanmış greft, flep veya skar cerrahileri mevcut doku seçeneklerini ve sonraki rekonstrüksiyon planını etkileyebilir.

Fonksiyonel Hedef

Amaç yalnızca skarı azaltmak değil, hareket açıklığını ve ilgili bölgenin günlük kullanımını mümkün olduğunca geliştirmektir.

REKONSTRÜKTİF CERRAHİ

Kontraktür Cerrahisinde Temel Yaklaşım

Cerrahinin ilk aşaması hareketi kısıtlayan skar bandının ve kısalmış dokuların yeterli şekilde serbestleştirilmesidir.

Kontraktür açıldığında daha önce skarla kaplı olan bölgede yeni bir doku eksikliği oluşabilir. Bu alanın uygun ve esnek doku ile kapatılması gerekir.

Kullanılacak yöntemin seçimi defektin büyüklüğüne, anatomik bölgeye ve çevredeki sağlıklı dokulara göre yapılır.

Cerrahide Temel Hedefler

Skar bandının ve kısalmış dokuların serbestleştirilmesi
Eklem hareket açıklığının artırılması
Fonksiyonel pozisyonun yeniden kazandırılması
Oluşan doku eksikliğinin uygun yöntemle kapatılması
Tekrar kontraktür gelişme riskinin azaltılmaya çalışılması
Rehabilitasyonla elde edilen hareketin korunması

DOKU ONARIMI

Deri Grefti mi, Flep mi?

Kontraktür serbestleştirildikten sonra ortaya çıkan doku eksikliği farklı rekonstrüktif yöntemlerle kapatılabilir.

Deri Grefti

Uygun yara yatağı bulunan bazı kontraktürlerde deri grefti kullanılabilir. Greftin tipi ve kalınlığı anatomik bölgeye göre seçilir.

Flep ile Onarım

Daha derin defektlerde veya daha esnek ve dayanıklı doku gereken bölgelerde lokal, bölgesel veya serbest flepler değerlendirilebilir.

Literatürde özellikle ciddi eklem kontraktürlerinde flep rekonstrüksiyonunun tekrar kontraktür açısından avantaj sağlayabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır; ancak teknik seçimi anatomik bölge ve hastanın durumuna göre bireyselleştirilmelidir.

REHABİLİTASYON

Ameliyat Sonrası Rehabilitasyon Neden Önemlidir?

Kontraktür cerrahisinde yalnızca ameliyatla hareket açıklığı kazanılması yeterli olmayabilir.

Yeni elde edilen hareketin korunması için uygun zamanda başlayan egzersiz, splint ve rehabilitasyon programları gerekebilir.

Programın yoğunluğu ve süresi yapılan cerrahiye, kullanılan greft veya flebe ve etkilenen ekleme göre planlanır.

TEKRAR RİSKİ

Kontraktür Yeniden Oluşabilir mi?

Evet. Özellikle skar dokusunun yoğun olduğu, büyümenin devam ettiği veya hareketin yeterince korunamadığı durumlarda yeniden kısalma gelişebilir.

Tekrar riskini yalnızca ameliyat tekniği değil; yara iyileşmesi, rehabilitasyon, splint kullanımı ve hastanın skar geliştirme özellikleri de etkileyebilir.

BİLİNMESİ GEREKENLER

Cerrahinin Riskleri ve Sınırlılıkları

Kontraktürün yeniden gelişmesi
Skar dokusunun yeniden belirginleşmesi
Yara iyileşmesinde gecikme
Enfeksiyon
Greft veya flepte kısmi kayıp
Eklem hareketinin tam olarak geri kazanılamaması
Damar veya sinir yapılarının etkilenmesi
Uzun süreli splint ve rehabilitasyon gereksinimi
Ek cerrahi gereksinimi

Bu internet sitesinde yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Sağlık durumunuzla ilgili değerlendirme için hekiminize başvurunuz. Acil durumlarda 112’yi arayınız.

BİLGİLENDİRME

Kontraktür Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kontraktür nedir?

Kontraktür, cilt, skar, kas, tendon veya eklem çevresindeki dokuların kısalması sonucu normal hareket açıklığının azalmasıdır. Özellikle yanık ve ciddi skar dokusu sonrasında görülebilir.

Yanık sonrası kontraktür neden gelişir?

Yanık yarası iyileşirken oluşan skar dokusu zaman içinde kısalabilir. Bu kısalma özellikle eklem çevresinde olduğunda hareketi sınırlayabilir ve eklemi belirli bir pozisyonda tutabilir.

Kontraktür ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Erken veya daha hafif vakalarda fizik tedavi, germe, splint uygulamaları ve skar yönetimi kullanılabilir. Sabit ve belirgin fonksiyon kaybına neden olan kontraktürlerde cerrahi değerlendirme gerekebilir.

Kontraktür ameliyatında ne yapılır?

Skar ve kısalmış dokular serbestleştirilerek hareket açıklığının artırılması amaçlanır. Serbestleştirme sonrasında oluşan doku eksikliği greft, lokal flep veya başka rekonstrüktif yöntemlerle kapatılabilir.

Deri grefti ile flep arasındaki fark nedir?

Deri grefti, kan dolaşımını alıcı bölgeden kazanan deri dokusudur. Flep ise kendi kan dolaşımıyla taşınan daha kalın bir doku ünitesidir. Hangi yöntemin uygun olduğu doku eksikliğine ve anatomik bölgeye göre değişir.

Kontraktür tekrarlar mı?

Evet, özellikle büyüme çağındaki hastalarda veya yoğun skar eğilimi bulunan bölgelerde yeniden kontraktür gelişebilir. Cerrahi teknik, rehabilitasyon ve splint kullanımı tekrar riskini etkileyebilir.

Ameliyat sonrası fizik tedavi gerekli midir?

Çoğu eklem çevresi kontraktüründe rehabilitasyon tedavinin önemli bir parçasıdır. Hareket açıklığının korunması ve yeniden kısalmanın azaltılması amacıyla egzersiz ve splint programları planlanabilir.

Her kontraktür aynı yöntemle ameliyat edilir mi?

Hayır. Kontraktürün yeri, derinliği, eklemle ilişkisi, mevcut sağlıklı doku ve daha önce yapılan ameliyatlar cerrahi yöntemi belirler.

İLGİLİ KONULAR

İlgili Rekonstrüktif Cerrahi Konuları

Yanık Rekonstrüksiyonu

Bilgi ve Randevu Formu

İletişim bilgilerinizi bırakın, randevu süreci hakkında sizinle iletişime geçelim.

Görüşme konusu: Kontraktür

Bu form acil yardım veya tıbbi danışmanlık kanalı değildir. Acil durumlarda 112’yi arayınız.